Araştırma ortaya koydu: Vücuttaki organlar farklı hızlarda yaşlanıyor

Avusturya Bilimler Akademisinin CeMM Moleküler Tıp Araştırma Merkezi ve Viyana Üniversitesi Ludwig Boltzmann Ağ Tıbbı Enstitüsü, 983 katılımcının 40 farklı doku örneğini yüksek çözünürlüklü dijital görüntülere dönüştürerek, toplamda yaklaşık 480 milyon görüntü parçasını yapay zeka modelleriyle analiz etti. Modeller, doku görünümünü en çok etkileyen faktörün yaş olduğunu ortaya koydu ve her organ için “doku saatleri” yaratıldı; tahminlerin ortalama hata payı 4,9 yıl olarak belirlendi. Çalışma, Nature Medicine dergisinde yayımlandı ve 25 712 görüntü incelenerek organların biyolojik yaşının tek tip ilerlemediğini gösterdi.

Araştırmada, akciğer, böbrek, pankreas ve böbreküstü bezinde 20‑40 yaşları arasında hızlanmış yaşlanma belirtileri tespit edildi. Bazı dokularda yaşlanma daha karmaşık bir seyir izlerken, belirgin değişiklikler daha ileri yaşlarda ortaya çıktı; rahimde ise menopoz döneminde belirgin bir değişim gözlendi. Böbrek yetmezliği, birden fazla dokuda hızlanmış yaşlanma sinyalleriyle ilişkilendirilirken, diyabetin özellikle pankreastaki etkileri güçlü olarak belirlendi.

Ek olarak, araştırmacılar kan örneklerinden organ biyolojik yaşını tahmin edebilen modeller geliştirdi. Kan temelli tahminler, Alzheimer hastalarında beyin yaşlanma sinyalinin en güçlü olduğunu, Crohn hastalarında ise sindirim sisteminin farklı bölümlerinde hızlanmış yaşlanma ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Ayrıca, kan testleri kistik fibroz, vaskülit, diyabet ve inme gibi hastalıklarla ilişkili yaşlanma örüntülerini de tanımlayabildi. Bu bulgular, organ yaşlanmasının tek tip ilerlemediğini ve kan testleriyle de tespit edilebileceğini göstermektedir.