C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

Kış aylarında soğuk algınlığına karşı C vitamininin takviyesi yaygın bir uygulamadır. 1970’te yayımlanan Linus Pauling’in kitabında günde 1000‑2000 mg C vitamini alınmasının soğuk algınlığını önleyebileceği iddia edilmiş, fakat bu iddiaları dayandırdığı veri setleri ve hesaplamalar sonrasında eleştirilmiştir. Daha sonraki geniş çaplı çalışmalarda C vitamininin genel nüfusta soğuk algınlığına yakalanma riskini azaltmadığı ortaya konmuştur.

2023’te yayımlanan 10 meta‑analiz, 2 736 sağlıklı katılımcıyı kapsayan çalışmalardan elde edildi. Bu analizde günde en az 1000 mg C vitamini alanların ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15 azalma, hafif belirtilerin süresinde ise %8‑14 kısalma gözlenmiştir. Bu fark günlük hayatta oldukça küçüktür; örneğin, beş gün süren ağır belirtiler 12 saat kısaltılabilir. Belirtiler başladıktan sonra C vitamini almanın belirgin bir faydası görülmemiştir ve fayda yalnızca hastalanmadan önce düzenli kullanımda ortaya çıkmıştır.

Günde 1000 mg’dan fazla C vitamini tüketimi ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi yan etkilere yol açabilir. Ayrıca böbrek taşı riskini artırabilir, oxalat atılımını artırarak böbrek taşına katkıda bulunabilir ve vücutta aşırı demir birikmesine neden olabilir; kalıtsal demir depolama hastalıkları olan kişilerde problem yaratır. C vitamini takviyeleri bazı kanser tedavileri ve kolesterol düşürücü statinlerle etkileşime girebilir. Bu nedenle yüksek dozda ve düzenli takviye düşünülüyorsa mutlaka doktora danışılmalıdır.