27 Mart 2024, Ankara da TBMM Genel Kurulu’nda, 12-15 yaş arası çocukların ceza sorumluluğu yeniden şekillendi. Yeni düzenleme, çocukların davranışlarını yönlendirme yeteneğinin de yetersiz olduğunu kabul ediyor.
12 yaşını doldurmuş, 15 yaşını doldurmemiş çocuklar, eğer fiilin hukuki anlamını ve sonuçlarını algılamadığı ya da davranışlarını yönlendirme yeteneği de gelişmemişse, ceza sorumluluğu bulunmayacak.
15-18 yaş arası çocuklar için de ağır suçlarda, kaste öldürme gibi durumlarda, yaş indiriminin uygulanmaması kararı alındı. Kasten öldürme, ağırlaşmış yaralama gibi suçlarda, olayın özellikleri dikkate alındı.
Çocuğun eline silah verene, hapis cezası 1 yıldan 3 yıla kadar. Silahın, dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi nedeniyle, çocuk tarafından ele geçirilmesi durumunda, 1 yıldan 3 yıla hapis verilecek.
18 yaş altı çocuklara bıçak ve kesici alet satışları de yasaklandı. Bu yasağa aykırı hareket edenlere idari para cezas
Bu yasağa aykırı hareket edenlere idari para cezas. 18 yaş altı çocuklara bıçak ve kesici alet satışları de yasaklandı. Bu yasağa aykırı hareket edenlere idari para cezası verilecek; eğer alet büyük nitelikteyse ceza artırılacak.
New düzenleme ile çocuğun eline silah verene 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası getirildi. Ateşli silahın dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi, çocuk tarafından ele geçirilmesi durumunda, suçun ağırlaşmaması takdirde hapis 1-3 yıl arasında.
Kısaca, TBMM’de 27 Mart 2024’te yapılan karar, 12‑15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğunu yeniden şekillendirdi. 12 yaşını doldurmuş ama 15 yaşını tamamlamamış çocuklar, eğer fiilin hukuki anlamını ve sonuçlarını algılayamamışsa veya davranışlarını yönlendirme yeteneği gelişmemişse, ceza sorumluluğu bulunmayacak. Bu çocuklar için özel güvenlik tedbirleri uygulanacak.
15‑18 yaş grubundaki çocuklar için de ağır suçlarda yaş indirimi kaldırıldı. Kasten öldürme ve ağırlaşmış yaralama gibi suçlarda, olayın özellikleri, suçun işleniş biçimi, amaç ve geçmiş kasıtlı suçlar dikkate alınarak yaş indiriminin uygulanmaması kararı alındı.
Çocuğun eline silah verene hapis cezası 1‑3 yıl, 18 yaş altı çocuklara bıçak gibi kesici aletlerin satılması ve taşınması yasaklandı. Yasağa aykırı hareket edenlere idari para cezası, alet büyük nitelikteyse ceza artırılacak. İnternet ve mesafeli satışlar da düzenleme kapsamında.
Hapis cezalarının infazında da değişiklik yapıldı. Çocuk hükümlüler, doğrudan çocuk eğitim evlerinde infaz yerine, kapalı çocuk ceza infaz kurumlarında başlatılacak. İyi halli olduklarında psikolog, pedagoj ve çocuk gelişimcilerinden oluşan kurul, üç ayda bir değerlendirme yapacak. 12‑18 yaş arası çocuklar, cinsiyet, fiziksel gelişim ve suç türleri dikkate alınarak ayrı bölümlerde konulacak. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan çocuklar doğrudan çocuk eğitim evlerinde cezasını geçirecek.
Yönlendirme tedbirleri de genişletildi. Adli süreçte ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülük ihlallerinde hapis cezası 3 aydan 2 yıla kadar arttırıldı. Çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ebeveynler için hapis cezası 1 yıldan 3 yıla çıkarıldı.
Bu bütün değişiklikler, “suça sürüklenen çocuk” ifadesini güncel yasal çerçeveye uyarlayarak, çocuk adalet sisteminde ceza, infaz, koruma, rehabilitasyon ve aile sorumluluğunu birlikte ele alan yeni bir yapı oluşturdu.
Bakalım bu yeni düzenleme, çocuk haklarını ne kadar koruyacak ve adalet sistemine nasıl yansıyacak? Gelişmeleri yakından takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
