Fransa’da ölümcül hastalar için ‘yardımlı ölüm’ yasası yürürlüğe girdi
Fransa’da tedavisi mümkün olmayan ve dayanılmaz acıya yol açan hastalıklarla mücadele eden yetişkinlerin yardımlı ölüm hakkı tanıyan yasa, Anayasa Konseyi’nin onayı sonrası Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yasa, “Ömrün Sonu” veya “Ölümde Yardım” olarak adlandırılıyor ve ülkeyi Hollanda, Belçika, İsviçre ve Kanada gibi yardımlı ölümü yasallaştıran ülkelerle aynı yasal çerçeveye sokuyor. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Fransa, pasif ötanazi ve derin sedasyon gibi sınırlı ölenin son dönem bakım uygulamalarına ek olarak, hastaların kendi sınırları içinde yasal bir şekilde hayatlarını sonlandırma seçeneğini de sunuyor.
Yasanın kapsamı, reşit, Fransa vatandaşı veya uzun süreli ikamet eden ve tedavisi mümkün olmayan, dayanılmaz acıya neden olan bir hastalıktan muzdarip kişiler için geçerli. Başvurular ilk olarak bir doktor tarafından değerlendiriliyor, ardından bir kurul yasanın şartlarının yerine getirildiğini onaylıyor. Onay sonrası en az iki günlük bekleme süresi bulunuyor ve işlem gününde hasta kararını yeniden teyit etmeli; bu süreçte hastalar istediği anda kararından vazgeçebiliyor. Yasa, ölümcül maddeyi hastanın kendisinin uygulamasını zorunlu kılıyor; ancak fiziksel olarak bunu yapamayan hastalara bir sağlık çalışanı yardımcı olabiliyor.
Yasanın kabulü, Fransa’da aktif yaşam sonlandırma uygulamasının uzun yıllardır yasaklanmış olmasına rağmen, pasif ötanazi ve derin sedasyonun izin verilen tek seçenekler oldukları gerçeğini değiştirdiyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yasanın “önemli bir demokratik tartışmanın sonucu” olduğunu belirterek, yasayı memnuniyetle karşıladı. Anayasa Konseyi, sağlık çalışanlarının yardımlı ölüm işlemine katılmayı reddetmesine imkan tanıyan vicdani ret hakkını kabul etti; bu hak doktor, hemşire ve eczacılar için geçerli ve hastaların yasal vasilerini dikkate almayı öngörüyor. Böylece Fransa, yardımlı ölümü yasal bir çerçeve içinde sunarken, sağlık çalışanlarının etik ve vicdani değerlere saygı göstermesine de yer veriyor.
