Fransa’da ölümcül hastalar için ‘yardımlı ölüm’ yasası yürürlüğe girdi

Fransa’da, tedavisi mümkün olmayan ve dayanılmaz acıya neden olan hastalıklara sahip yetişkinlere yardımlı ölüm hakkı tanıyan yasa resmi gazete yayımlanarak yürürlüğe girdi. Anayasa Konseyi’nin onayıyla çarşamba günü yürürlüğe giren bu düzenleme, Fransa’yı Hollanda, Belçika, İsviçre ve Kanada’nın yanında yardımlı ölümü yasallaştıran ülkeler arasında yerleştiriyor. Yasa, reşit, Fransa vatandaşı veya uzun süreli ikamet eden ve tedavisi mümkün olmayan bir hastalıkla mücadele eden kişilere uygulanacak. Başvurunun ilk aşamasında doktor tarafından değerlendirme yapılacak; ardından bir kurul, yasanın öngördüğü şartların karşılanıp karşılanmadığına karar verecek. Onay sonrası iki günlük bekleme süresi geçecek ve hasta işlem gününde kararını yeniden teyit etmek zorunda kalacak. Karardan istediği anda vazgeçme hakkı bulunacak. Ölümcül madde, hastanın kendisi tarafından uygulanmalı; fiziksel olarak bunu yapamayan hastalar için bir sağlık çalışanı yardımcı olabilecektir.

Fransa’da önce aktif yaşam sonlandırma izni verilmemişti; ancak pasif ötanazi ve derin sedasyon gibi yöntemlere izin veriliyordu. Yeni düzenleme, yardımlı ölümün yasal olduğu ülkeleri ziyaret etmek zorunda kalan hastalara Fransa sınırları içinde erişim imkânı sunacak. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yasanın “önemli bir demokratik tartışmanın sonucu” olduğunu belirterek memnuniyetini ifade etti. Yasanın hazırlayıcısı merkez siyasetten bir milletvekili de “büyük bir ilerleme” olarak nitelendirdi.

Anayasa Konseyi, sağlık çalışanlarının vicdani ret hakkını kullanabilmesini sağlayan hükmü kabul etti. Doktor, hemşire ve eczacılar bu hakka sahiptir; ayrıca bu hüküm, dini temelli sağlık kuruluşlarında da geçerli olacak ancak bu kurumlar tek hizmet sağlayıcı olamayacak. Bu düzenleme, Fransa’nın ölüm hakları konusundaki tartışmasını yeni bir döneme taşımakta.