Kriz korkusu Avrupa’yı nakde döndürdü
Avrupa’da günlük alışverişlerde nakit kullanımı azalmaya devam ederken, dolaşımdaki euro banknotlarının toplam değeri 1,6 trilyon euroya yükseldi. 2016 yılında yaklaşık 1 trilyon euro seviyesindeyken, Haziran 2026’da bu rakam yüzde 60 artarak 1,6 trilyon euroya ulaştı. ECB’nin verileri, dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaştığı bir dönemde bile fiziksel paranın kriz zamanlarında güvence olarak tutulduğunu gösteriyor.
ECB başekonomisti Philip Lane, banknotların günlük işlemlerdeki payının düşerken toplam stokunun büyümeye devam ettiğini vurguladı. Savaş ihtimali, büyük doğal afetler, elektrik kesintileri ve siber saldırı korkuları, Avrupa’da fiziki paranın kriz döneminde kullanımını yeniden gündeme getirdi. Böyle bir ortamda internet ve mobil bankacılık sistemlerinin geçici olarak devre dışı kalması senaryolarında nakit, temel ihtiyaçların karşılanmasında en basit ödeme aracını sunuyor.
Avrupa Birliği’nin kriz hazırlığı stratejisinde, vatandaşların büyük kesintiler sırasında en az 72 saat kendi temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi hedefleniyor. Bu çerçevede, Avusturya Merkez Bankası destekli programda her aile üyesi için 100 euro’nun güvenli bir yerde saklanması öneriliyor. ECB, nakde erişimin korunmasını ödeme sisteminin temel unsurları arasında görürken, dijital euro çalışmalarının devam ettiği ve fiziki euro ile dijital ödeme araçlarının birbirini tamamlaması gerektiğini savunuyor. 2025 mali verilerine göre dolaşımdaki euro banknotlarının değeri 1,6195 trilyon euroya ulaşmış, banknot sayısı ise pandemi öncesi 24 milyardan 30 milyara yükselmiştir.
