Şaşırdığımızda göz bebeklerimiz neden büyüyor? Bilim insanlarından dikkat çeken açıklama

Göz bebekleri, karanlıkta ışığı daha iyi alabilmek için genişler; yeni bir çalışmada ise beklenmedik bir olay karşısında da büyüyebileceği gösterildi. Brown Üniversitesi’nden nörobilimci Matt Nassar ve ekibi, 63 sağlıklı yetişkin gönüllüyle yaptıkları deneyde, izleyicilere ekranda rastgele renk dizileri gösterildi. Beklenmedik bir renk ortaya çıktığında katılımcıların göz bebek çapında belirgin bir artış gözlemlendi.

Deney sürecinde katılımcılara önce gördükleri renkleri hatırlamaları, ardından bir sonraki rengin tahmini istenildi. Bu eş zamanlı olarak göz bebek çapı ve beyin dalgaları (EEG) kaydedildi. Beklentilerin aksine, görselde beklenmedik bir renk gösterildiğinde göz bebekleri genişledi ve belirli beyin dalgalarında artış meydana geldi.

Araştırmacılar, göz bebek büyümesinin beynin sapında bulunan locus coeruleus adlı nöron kümesinin etkinliğiyle ilişkili olduğunu buldu; bu bölge, noradrenalin gibi “savaş‑ya‑kaç” hormonlarının üretiminde rol oynar. Bu mekanizma, beynin mevcut zihinsel bağlamı koruyarak yeni bir duruma geçişinde eski beklentilerin etkisini azaltır ve bir “temiz sayfa” oluşturur. Çalışma, Nature Human Behaviour dergisinde yayımlandı. Bu bulgular, beynin şaşırtıcı olaylara hızlı adapte olabilme yeteneğine yeni bir ışık tutuyor.